Audacia ou temeridade, co paupérrimo nivel de inglés que teño e a axuda dun bo diccionario, fixen a miña propia versión do poema, dunha gran intensidade lírica e visual. Mirade.

Hai dobres significados que se perden na tradución. Por exemplo, en its blood-prick (a súa punzada de sangue), no penúltimo verso, a palabra prick pode significar tanto “punzada” como “pinchar”, ou “remorsos”, ambos significados válidos no contexto en que se expoñen. Fóra disto, o poema é magnifico. É doado imaxinar a súa xénese: Seamus Heaney de paseo pola campiña irlandesa, en pleno inverno, no medio da desolación causada polo frío: herba xeada, árbores na súa máis esquemática nudez, o alento callado (emplumado: your breath plumes; de novo un dobre significado de plumes:vale para penachos e fíos, e tamén para a acción dunha ave cando amaña as súas plumas co peteiro) de xeo en cada expiración... De súpeto, algo peta con forza na percepción do home, un color vermello intensísimo no medio do branco e negro invernal. Son os abruños dun espiño que sobreviviron á esfolla outoniza. Ese impacto visual antóllaselle como luz mesma, cegadora, coma se os abruños dese espiño fosen lámpadas, lanternas sostidas polas poliñas exhaustas do arbusto. A asociación coa cultura clásica, da que Heaney usa e abusa neste libro, é inmediata: a lanterna de Dióxenes. Este filósofo grego que pasou á historia pola súa excentricidade –vivía nun tinallón entregado a uns votos de absoluta pobreza- vagou un día por Atenas cunha lámpada na man por ver se era quen de atopar a un home xusto. Así, o espiño de Heaney transmuta en Dióxenes e sométenos á luz xulgadora dos seus abruños, empezando polo propio poeta. Mais non parará (o poema remata con then moves on) ao non dar atopado ese home xusto co que culminar a súa busca...

Un contundente exemplo da poética de Heaney, que alimenta os seus versos case sempre dunha nítida imaxe ou escena tomadas da realidade na que vive, para despois sometelas á alquimia poética. Así, esa imaxe ou esa escena transfórmanse nun potente artefacto que estoupará en fondísimas significacións ao ser sometido á descodificación lectora, sempre coas raíces totalmente chantadas no mundo do que tomou o alento.

Comments

Créditos: Oliño Man: Manoliño; Lady Chorrito: María; H: Henri; Pandereteir@: ¿?

Continuará.

Comments

Indo ao choio, neste ano 2009, no planeta Terra haberá, por primeira vez, máis de 1.000 millóns de persoas que pasarán fame, consecuencia directa dun sistema económico xenocida e indirecta da crise global que nos afecta a todos. O colapso que está a sufrir o capitalismo imperante provocou que os países que financian a loita contra a fame no mundo recortasen drasticamente as súas achegas financeiras. Dos 6.700 millóns de dólares orzamentados polo Programa Mundial de Alimentos, tan só se recadarán 2.600 este ano. Xusto cando a crise, precisamente, deixou a millóns de persoas en todo o mundo sen un posto de traballo co que alimentar ás súas familias nos países empobrecidos.

A maiores, habería que engadir os 3.000 millóns de desnutridos, de persoas que padecen as secuelas no seu organismo dunha alimentación deficiente aínda que non pasen fame stricto sensu. É o que a ONU define como hidden hunger, ou fame invisible. No demoledor El imperio de la vergüenza (Edicións Taurus), Jean Ziegler, relator especial das Nacións Unidas sobre o dereito á alimentación di que “entre as enfermidades máis comúns e máis estendidas por esta insuficiencia, está o kwashiorkor, frecuente na África negra, a anemia, o raquitismo, a cegueira. Os adolescentes vítimas da enfermidade de kwashiorkor, ou síndrome pluricarencial, teñen o ventre inchado, o cabelo roxo, a pel amarela. Perden os dentes. As persoas privadas de maneira permanente dunha achega suficiente de vitamina A quedan cegas. O raquitismo impide o desenvolvemento normal do esqueleto do neno”. En cifras, uns 1.300 millóns de persoas padecen anemia no mundo por falta de ferro; nos 49 países máis pobres, o 30% dos bebés están nesta situación: sufrirán deficiencias mentais durante toda a súa vida. Unhas 600.000 mulleres morren cada ano durante o embarazo debido a unha carencia severa de ferro. En canto á vitamina A, corenta millóns de nenos menores de cinco anos sofren a súa carencia no mundo, dos cales uns trece millóns fican cegos cada ano. Tamén poderiamos falar dos 18 millóns de nenos que nacen con deficiencias mentais irrecuperables por carencia de iodo. E a lista poderíase engrosar aínda máis con números e máis números que deberían engordar a vergonza dos nosos gobernantes; se cadra, tamén a nosa.

Curioso condenar a morrer de fame ou a ficaren tolleitos de por vida a miles de millóns de seres humanos cando o mundo produce alimentos de sobra para alimentar a máis habitantes dos que alberga. Poñemos, os países ricos, 2.600 millóns de dólares para loitar contra unha fame provocada por nós mesmos, polas regras económicas asasinas impostas dende o norte. O recorte é necesario pola crise. Unha crise que non se notou nun mercado tamén á alza e que, do mesmo xeito que a fame, bate récords ano tras ano: o da compravenda de armas. En 2008 o gasto global en armamento aumentou un 4% con respecto a 2007 e ascendeu a 1’46 billóns de dólares (560 veces máis do que se gastará este ano en combater a fame: dúas guerras cun orzamento ben desigual).

De todo isto só se tira unha conclusión: teimamos en financiar e fomentar a morte, a nosa aniquilación, aínda que esta veña dulcificada cun par de décimas de suba no PIB.

Comments

“Estimados membros do xurado. Señoras e señores.

É para min unha grande honra recibir o Premio Ortega y Gasset de Fotografía, convocado por El País, xornal onde publiquei as miñas fotos iniciáticas de América Latina na década dos oitenta e os meus mellores traballos realizados en diferentes conflitos do mundo durante a década dos noventa, moi especialmente as fotografías que tomei durante o cerco de Saraievo.

Quero dar as grazas aos responsábeis do Heraldo de Aragón, do magazine de La Vanguardia e a Cadena Ser por respectar sempre o meu traballo como xornalista e permitir que os protagonistas das miñas historias, tantas veces seres humanos extraviados nos sumidoiros da historia, teñan un espazo onde chorar e berrar.

Non quero esquecer ás organizacións humanitarias Intermon Oxfam, Mans Unidas e Médicos sen Fronteiras, a compañía DKV Seguros e ao meu editor Leopoldo Blume, por apoiarme sen fendas nos últimos doce anos e permitir que o proxecto Vidas Minadas, ao que pertence a fotografía premiada, teña vida propia e un longo percorrido que pode durar décadas.

Señoras e señores, aínda que só teño un fillo natural, Diego Sánchez, podo dicir que, como Martin Luther King, o gran soñador afroamericano asasinado hai corenta anos, tamén teño outros catro fillos vítimas das minas antipersoas: a mozambiqueña Sofia Elface Fumo, á que vostedes coñeceron xunto á súa filla Alia na imaxe premiada, que concentra toda a dor das vítimas, pero tamén a beleza da vida e, sobre todo, a incansable loita pola supervivencia e a dignidade das vítimas; o camboiano Sokheurm Man; o bosnio Adis Smajic; e a pequena colombiana Mónica Paola Ojeda, que ficou cega tras ser vítima dunha explosión aos oito anos. Si, son os meu catro fillos adoptivos aos que vin ao borde da morte, vin chorar, berrar de dor, medrar, namorarse, ter fillos, chegar á universidade. Asegúrolles que non hai nada máis fermoso no mundo que ver a unha vítima da guerra perseguir a felicidade.

É certo que a guerra funde as nosas mentes e nos rouba os soños, como se di no filme “Contos da lúa pálida”, de Kenji Mizoguchi. É certo que as armas que circulan polos campos de batalla adoitan a se fabricar en países desenvolvidos coma o noso, que foi un grande exportador de minas no pasado e que hoxe dedica moi pouco esforzo á axuda ás vítimas das minas e ao desminado. É certo que todos os gobernos españois, dende o comezo da transición, encabezados polos presidentes Adolfo Suárez, Leopoldo Calvo Sotelo, Felipe Gónzalez, José María Aznar e José Luís Rodríguez Zapatero, permitiron e permiten a venda de armas españolas a países con conflitos internos ou guerras abertas. É  verdade que na anterior lexislatura duplicouse a venda de armas españolas ao mesmo tempo que o presidente incidía na mensaxe contra a guerra e que hoxe fabricamos catro tipos distintos de bombas de acio cuxo comportamento no terreo é semellante ao das minas antipersoas. É verdade que me sinto escandalizado cada vez que atopo armas españolas nos esquecidos campos de batalla do terceiro mundo, e que me avergonzo dos meus representantes políticos.

Pero como Martin Luther King, quérome negar a crer que o banco da xustiza está en quebra, e como el, eu tamén teño un soño: que, por fin, un presidente dun goberno español teña a coraxe suficiente para pór fin ao silencioso mercadeo de armas que converte ao noso país, gústenos ou non, nun exportador da morte.

Moitas grazas".

Comments

Créditos: Comisario Cabecha (Xabier Cabezudo); axente Blanco (Óscar); H (Henri); Pietro Pandurini (Pedro Panduriño); Gorila (Xabi); Lady Chorrito (María).

Continuará.

Comments

Comments

Comments

Créditos: Monseñor Constantino (Tino); monaguillo Corredoira (Rúa)

Continuará cando lle cadre. Aínda que, agora que Deus está morto, que máis pode acontecer?

Comments

Créditos: Comisario Cabecha (Xabier Cabezudo); Monseñor Constantino (Tino); monaguillo Corredoira (Rúa); Deus (pomba)

Comments

Se cadra, o caso máis celebérrimo que temos na historia da literatura en cuestión de recendos evocadores do pasado é o da madalena mollada en te cuxo aroma e sabor convocaron en Marcel Proust tal enxurrada de lembranzas que o home botou case vinte anos en escribir e publicar as entregas que integran a monumental En busca do tempo perdido; lémbrame ao personaxe borgiano, Funes el memorioso, que era quen de lembrar absolutamente todo o que lle acontecía na vida, de tal maneira que botou a segunda metade da súa existencia lembrando o que lle pasara na primeira. Un pouco seguindo un camiño semellante ao de Proust, o poeta Antonio Gamoneda vén de publicar Un armario lleno de sombra, unha autobiografía dos seus primeiros e difíciles anos de vida, xusto ata que cumpre os catorce. A xénese do libro acontece cando o escritor abre o armario da nai morta e os olores nel contidos desatan unha reacción en cadea na súa memoria.

A quen eu quería chegar, nembargante, é a Charles Baudelaire. Na aínda recente segunda edición da Feira do Libro do Camiño de Santiago, celebrada en Melide a pasada fin de semana -do 1 ao 2 de agosto-, adquirín no caseto de Parrado As flores do mal, traducidas ao galego por Gonzalo Navaza nun deses tours de force da translación no que se tenta emular ritmos, metros e rimas para gardar a máxima fidelidade ao orixinal sen traizoar o sentido. De tolos. A Darío Xohán Cabana, que fixo o mesmo con A divina comedia de Dante (mentres exercía de policía municipal en Corcubión), ou co Cancioneiro, de Petrarca, escoiteille definir nunha conferencia, parafraseando a Ferrín, o labor tradutor así concibido como a “construción de catedrais paralelas”.

Hai un poema en As flores do mal que antecedeu ao famosísimo exemplo proustiano da madalena en máis de medio século e que, aínda que infinitamente máis breve, para min é dunha intensidade e beleza que esbouran á luz da biografía baudeleriana. Fillo dunha nai puritana e fillastro dun xeneral do exército francés, Charles Baudelaire resultou ser a antítese do que seus proxenitores pretendían del. Pouco máis ca un adolescente, viviu con fervor a bohemia parisiense da metade do século XIX, frecuentando prostitutas, nadando en alcol e haxix e, aínda que obtivo o título de bachiller, sendo expulsado do Collège Louis-le-Grand onde estudiaba. Daquela época de desenfreo habíalle quedar a pegada da sífilis.

Ás penas con vinte anos, seu padrasto decide envialo ao estranxeiro para ver se así deixaba a licenciosa vida que estaba a levar. Serán dezaoito meses de travesía polos mares do sur cunha delongada estadía en Calcuta. Sen querer, o xeneral Jacques Aupick agasallaría ao seu fillastro co maior tesouro que gardou en vida: o seu paraíso perdido. Nun soneto perfecto, Baudelaire lembra ese espazo e ese tempo no duodécimo poema de As flores do mal, que leva por título A vida anterior:

O regreso a aquel París gris e decimonónico, frío, de pedra e feluxe, debeu ser un choque brutal para o poeta. Boa parte da súa obra capital, As flores do mal, pivota sobre un sentimento que el chamou Spleen e que se asemella á náusea de Sartre ou á anguria vital de Heidegger. Nada que ver coa calideza e luminosidade absolutas, co sentimento de liberdade, que experimentou nos mares do sur. Mais no medio de toda esa sordidez habería atopar un nexo, un elo, que o levaría de regreso, sempre que el quixera, ao paraíso perdido: Jeanne Duval, unha prostituta mulata de orixe haitiana coa que mantería unha longa e tormentosa relación. No vixésimo segundo poema de As flores do mal, titulado Perfume exótico, xa menta o tema:

Será o seguinte poema, o vixésimo terceiro, o que nos revele a orixe dese recendo evocador. Titúlase A cabeleira e comeza así:

E seguen vinte e cinco versos máis que afondan nesa ponte de cabelo que o poeta cruza todas as noites que pode -tantas como os cartos que lle administran dan pagado- cara aos mares do sur. Todo grazas a un recendo.

Comments

Créditos: monaguillo Corredoira (Rúa); comisario Cabechas (Xabier Cabezudo); Deus (pomba)

Continuará. A este paso, a próxima entrega será cando ao debuxante lle saia dos mesmísimos...

Comments

A lectura que eu fago destes versos é a do amor como espazo de liberdade, de resistencia contra unha realidade social atroz. A súa forza reside en que durmir xunto á muller amada esíxelle ao poeta o mesmo valor que enfrontarse á represión, como se esa aperta nocturna para ceibarse abrazados no sono fose un acto subversivo, un cóctel molotov nos fociños do réxime. Sen saírmos do mesmo poemario, Gamoneda redunda nesa visión do amor en versos como:

A calor dunha aperta como reducto de resistencia, de xustiza e liberdade, fronte ao mundo. Sempre nos quedará París.

Comments

Comments

Alborada para Breixo

Comments

Nietzsche, A gaia ciencia, 125

Créditos: Pomba (Deus)

Continuará. A próxima entrega debería ser o vindeiro venres, 24 de xullo

Comments

Créditos: Deus (pomba); Comisario Cabecha (Xabier Cabezudo)

Continuará, a próxima entrega será o vindeiro venres, 17 de xullo, sempre e cando o debuxante dea saído da previsible nugalla etílica na que recaerá durante as festas do Carme.

Comments

A semana pasada, segaron un prado que hai a carón da nosa casa. Nel veñen pacendo, de cotío, unha parella de cabalos e máis un poldro. Vese que as abondosas choivas do que vai de verán propiciaron que as súas queixadas non desen abasto. Así que o dono das bestas colleu de tractor e rozou o herbal. Non se fixeron agardar. Axiña o motor diesel deixou de bruar apareceron os estorniños (Sturnus vulgaris) a restrebar entre os canotos. Trouxeron á miña memoria o documental de Agnès Varda Les glaneurs et la glaneuse, que puidemos ver en castelán traducido como Los espigadores y la espigadora.

A que está considerada como a avoa da Nouvelle vague francesa, armada tan só cunha cámara de vídeo doméstica e unha inesgotable curiosidade, botouse á estrada, no intre de estarmos a entrar no terceiro milenio, para levantar acta do que ficaba da vella arte da restreba. Unha das acepcións de restrebar é a de aproveitar os restos da colleita que ficaron ciscados pola leira trala sega. Sen traizoar esta significación inicial, Varda lévanos da súa man no devandito filme para ver a vagabundos facer a súa particular restreba nos contedores de lixo dos supermercados e das prazas de abastos arrepañando aquilo que esta sociedade enferma de opulencia rexeita: alimentos perfectamente comestibles que se desbotaban e desbotan por toneladas por non ter o tamaño e a forma que esixen os clientes –froitas e hortalizas, nomeadamente- ou cuxa data de caducidade está vencida, non así a súa salubridade. Tamén, como non, habíaos que facían a restreba con todo tipo de obxectos e materiais tirados como desperdicios, unha sorte de recicladores da hipertrofia do noso consumismo. A propia autora, coa súa cámara en man, rematou por revelarse como unha apañadora de imaxes, sendo o documental o resultado final da súa singular e intelixente restreba. Imaxes para reflexionar pero, sobre todo, para ollar; olladas, xa que logo, que nos levan eses versos afiados como gadañas que Darío Xohán Cabana dedicou á Muller labrega e aos que puxeron música Mini e Mero baixo o alias de A Quenlla: “Ollade os longos traballos. / Ollade as longas tarefas. / Ollade os longos solpores / que agonían nas restrebas”.

Comments

De feito, creo que case todos agardabamos algo máis melódico, máis Amelie, para que enganarnos. Pero non. Yann Tiersen non cedeu. Non subiu ás táboas para satisfacer ao público, senón para tocar. Só para tocar. Lacónico, case que antipático, dedicouse a debullar tema tras tema sen facer moito caso do auditorio que tiña diante súa. Dende o comezo ata o final, Tiersen quixo que dominase o formato roqueiro fronte ao rexistro entre o folk e as novas músicas ao que nos tiña afeito. Certo que nas cancións seguía a notarse a pegada habitual, ese órgano infantiloide de fondo, a presenza recorrente do violín, o minimalismo como denominador común. Mais as cancións, unha si e outra tamén, desmandábanse sempre, botábanse ao monte para acadar rexistros sonoros situados na fronteira que separa á música do ruído. Para que vos fagades unha idea, da panda de rapazas que tiña diante miña, dúas liscaron ao comezo polo exceso de decibelios, e as que quedaron termaron con estoicismo todo o recital, a pesares de verse obrigadas a tapar os oídos coas mans en varias ocasións. A apatía xeneralizada diante das brutais descargas sónicas que ceibou Yann Tiersen dan fe de que case todo o mundo estaba descolocado.

Tan só condescendeu, no ecuador da hora e media escasa que tocou, co celebérrimo solo de violín que é Sur le fil. Ao final, nos bises, chiscounos o ollo con La valse d’Amelie, pero, fiel á folla de rota trazada, nada que ver coa versión agardada. Se a fermosísima melodía de La valse d’Amelie fose un rostro de plastilina, Tiersen comezou deformándoo nos teclados coma un roqueiro progresivo sádico, para tripalo in crescendo cara a un final que non dubidaría en cualificar de trash metal de non ser porque había un violín entre os cinco instrumentos que estaban a ser tocados.

A pesares de que non asistín ao concerto que imaxinaba, a pesares de que Yann non invocou a miña vea melancólica con ningún tema de Goodbye Lenin, a pesares de violar incestuosamente e de malas maneiras a Amelie Poulain, gustoume. E gustoume porque vin a un músico singularísimo, con moita personalidade, un grande amor polo seu arte e ningunhas ganas de que o público lle dixese por onde debía ir. Sóubome o recital a desquite, a rachar coas etiquetas que lle tiñan posto. Os que buscaban melodías bonitas atopáronse cunha escorrentada de menhires, coa embestida dun rinoceronte decibélico, cun enfant terrible que se me antollou un Arthur Rimbaud cunha guitarra eléctrica ao lombo. Iso, máis cá música, foi o que me gustou del. Unha actitude máis que loábel nestes tempos nos que moitos músicos darían un brazo por ter a fama de Tiersen, darían un brazo para que lles desen a oportunidade de repetirse e autoparodiarse a cambio de lucrativos beneficios. O concerto de onte na cidade herculina demostrounos que Yann non pasou polo aro.

Déixovos con ese nexo entre o Yann Tiersen de antes e o de onte na Coruña. Sur le fil. Furia e minimalismo. Manimal.

Comments

Como ben sabedes, e como ben se analizou neste blog polo miúdo, Pedro Panduriño é un homosexual reprimido (pido desculpas de antemán ao colectivo gay por relacionalo con xentalla desta caste). Nembargante, semella, polo que podemos ver na entrega de hoxe, que a súa insania psíquica vén de dar outra volta de rosca. Nas últimas viñetas, o noso homosexual reprimido valeuse de toda unha cohorte de machos membrudos para derribar unha das torres da igrexa parroquial de Millí. Non abondaremos na simboloxía fálica e autoritaria do elemento arquitectónico, senón na acción que se lle aplica: a demolición. Semella coma se todas esas rafas balístico-exaculatorias saídas de pistolas, revólveres, metralladoras, lanzamísiles buscasen inconscientemente o derrube do máis alto símbolo de masculinidade que alberga a mente enferma de Pedro Panduriño, símbolo que, con toda probabilidade –pescudas posteriores deberán confirmalo- estivo en contacto directo co noso debuxante dende a máis tenra infancia.

Xa que logo, atrévome a afirmar que a brutalidade das últimas escenas supoñen unha lapidación sen retorno, definitiva, da homosexualidade reprimida do Pedro Panduriño. A parte represora da súa psique gañou a batalla, mais a un alto prezo. Aventuro a seguinte hipótese á luz da entrega de hoxe que, creo eu, é ben ilustrativa. O autor, sempre a través dos seus personaxes, mata a Deus. O tema non é novo e non nos debería escandalizar en pleno século XXI. Enunciada polo filósofo alemán Friedrich Nietzsche a finais do XIX, a significación da morte de Deus para o ser humano é que este último fica absolutamente libre, sen morais nin crenzas impostas, pero sen valores, sen ningunha agarradeira espiritual ou psíquica na que termar da súa existencia. Ese ser humano libre pero coxo e as consecuencias da súa ousadía foron máis que analizados pola filosofía existencialista e a psicoloxía. Baste citar a autores tan representativos como Kierkegaard, que falou da “vertixe da liberdade”, Heidegger e a súa “anguria vital” ou Jean Paul Sartre, que tan ben definiu ese estado do ser -o de estarmos condenados a sermos libres- na súa celebérrima obra A náusea; a análise psicolóxica executada por Erich Fromm en O medo á liberdade tampouco ten desperdicio. A lectura de autores coma os devanditos revelaríanos que Pedro Panduriño, tras levar a súa neurose a extremos do máis morboso –reprimindo ferozmente a súa homosexualidade e rexeitando calquera tipo de autoridade moral que goberne as súas eivadas neuronas- está a sufrir unha aguda crise existencial. Se cadra por iso a irregularidade nas entregas de H, se cadra por iso ese traballo compulsivo –unha das fuxidas ás que, segundo Fromm, o ser humano recorre para escapar da anguria existencial- de debuxar entregas e máis entregas que nada nos din e ningunha historia nos contan. Pero o peor de todo, se cadra, amigos lectores, é que estamos a ser as vítimas indirectas da doenza mental de Pedro Panduriño polo que, e baixo a responsabilidade que me dá ser o dono deste blog, recomendo encarecidamente que deixedes de ler ou visualizar estas elucubracións neuróticas dun fulano que se ten por debuxante de cómics; poida que sexa contaxioso...

Créditos: Deus (pomba); comisario Cabecha (Xabier Cabezudo)

Continuará. A próxima entrega será o vindeiro venres, 10 de xullo, sempre e cando non internemos ao debuxante nun sanatorio mental, isto é, nun manicomio.

Comments

Dáme que o Michael Jackson había ben tempo que palmara. Non foi onte. Así como estaba, descafeinado, descolorido, desencaixado, enclaustrado en morbosas fixacións coa infancia no seu particular Neverland ou parapetado fronte ao mundo coas súas máscaras de cirurxián, non me lembraba en nada a aquel mozo que batera no mundo co seu álbum Thriller (1982), seica o máis vendido da historia, ou co ben elaborado Bad (1987).

Se borro da miña memoria esa imaxe esperpéntica, entón véñenme á mente recordos ben intensos. En primeiro lugar, aquela Noitevella de 1983 na que emitiron en televisión o vídeo de Thriller, con personaxes tan caros ás nosas afinidades sentimentais como os lobishome ou os zombies. Nós, que, ao comezo dos oitenta, tiñamos no cumio das nosas filmografías predilectas películas que estaban irromper con ben forza nos cines de barrio como The Howling (coñecida en España por Aullidos), de Joe Dante (1980), ou Un home lobo americano en Londres, de John Landin (1981), alucinamos aquela noite de fin de ano e, a pesares de sermos heavys, non puideron saír das nosas bocas máis que gabanzas.

E é que Michael Jackson sempre tivo a intelixencia camaleónica de facer unha música que, aparte da súa indubidable calidade, tocaba tal cantidade de estilos e rexistros que era difícil non atopar un tema que non che gustase. A min pasoume co seu álbum Bad. Aparte da canción que daba título ao traballo, namoroume o Dirty Diana, cun rexistro de puro hard rock (con Steve Stevens nas seis cordas, naqueles tempos guitarrista de Billy Idol), unha estética neo-punk moi en boga a mediados dos oitenta grazas a Sigue Sigue Sputnik, e a voz de soul desgarrado de Michael. A miña memoria prefire ficar con recordos coma este que con calquera das pobres imaxes que virían despois a engrosar a lenda deste cabaleiro de triste figura.

Comments