O blog de Xosi

Benvidas e benvidos a este concello que se comprace de converterse nunha data tan especial, e aínda que só sexa por un día, na capital das letras de Galiza. E é que hoxe nos reunimos en Melide para homenaxear a Xosé Vázquez Pintor: poeta, dramaturgo, narrador, ensaísta. Mais tamén melidense de berce e agoladense e cangués de adopción, categorías estas, as xentilicias, tan importantes na súa historia persoal como calquera das moitas disciplinas literarias nas que o noso escritor do Alto Ulla fixo gala da súa mestría. E é que Xosé Vázquez Pintor é un escritor de raíz afundida na terra, de raíz cravada nos tempos idos, un deses escritores que con cada palabra que escribe, con cada trazo de pluma, con cada golpe de teclado, lle pon unha nota de cor, un trazo definitorio, unha pinga de luz, á nosa acordanza. Un escritor raíz, velaí o que é Vázquez Pintor; un escritor raíz a espadadas de frescura contra a desmemoria.

Non é casualidade, xa que logo, que esta homenaxe sexa o 7 de xuño de 2008, data na que se cumpre o septuaxésimo quinto aniversario da saída do prelo do Terra de Melide, fito de referencia no mapa da cultura galega cara ao que os melidenses miramos con orgullo, fito co que a Xeración Nós inaugurou un xeito moderno e eficaz de facer escribanía do riquísimo tesouro cultural que tamén nós, xeracións presentes, temos o privilexio de herdar e a obriga e deber de conservar e enxalzar.

Pasaron case oitenta anos dende que un grupo de mozos entre os que se atopaba don Ramón Otero Pedrayo, Florentino Cuevillas, Antón Fraguas, Armando Cotarelo Valledor, Loís Tobío ou Vicente Risco, decidiron chantar raíces nos vizosos substratos da nosa cultura para tirar deles o zume que alimenta a nosa conciencia de pobo. Velaí a tradición da que zuga e pola que zuga o noso escritor raíz, o noso escribán. Pois non pode ser casualidade que o seu primeiro libro publicado, o poemario Gándaras, vise a luz en 1971, 38 anos despois do Terra de Melide e 37 anos antes desta homenaxe. Este intre iniciático chantado no xusto medio de tan importantes datas conmemorativas expresa tamén a condición indiscutíbel de Vázquez Pintor como corredor de relevo, como posuidor e custodio da testemuña que nos legaron aqueles que rescataron do desprezo e do esquecemento a nosa intrahistoria; unha testemuña que, necesariamente, deberá ser recollida e velada para facermos terra hoxe, e para facela en tempos futuros. Esa testemuña gardámola coma o máis prezado dos tesouros nesta Biblioteca Municipal de Melide que, a partir de hoxe, levará o nome de Xosé Vázquez Pintor, e non só por ser un dos fillos máis sobranceiros deste concello, senón por, tal e como dixen, por ser relevo e custodio da nosa memoria, da nosa tradición, da nosa conciencia: Unha biblioteca non é máis ca expresión material en papel e andeis do que Vázquez Pintor é en soberbio crisol humano.

Mais o Concello de Melide non só quere homenaxear ao escritor, que é quen está a levar hoxe todos os loureiros. O Concello de Melide quere homenaxear, ademais, á persoa, ao amigo. Persoalmente, coñecín a Vázquez Pintor nun dos espazos máis caros ao seu corazón e exercendo un dos vellos oficios que el recapitulou en dous memorábeis volumes nos que tamén houbo un oco para os cabaqueiros que, dende Furelos e O Leboreiro, tellaron as casas de Melide dende tempo inmemorial. Si, coñecín a Vázquez Pintor haberá hoxe uns oito anos, feireando nos Pendellos de Agolada. Daquel primeiro encontro ficaría un vaso de louza vidrada que andará nalgún andel da casa de Quián ou da de Cangas e, agardo, un oco nese seu mapa emocional que vai trazando de amizades espalladas por toda a xeografía humana da Galiza.