A visión da lama
Veño de rematar The haw lantern, do poeta irlandés Seamus Heaney, non sen atoparme con importantes achados entre estes versos publicados en 1987. Se cadra, o poema que máis me impresionou foi The mud vision (A visión da lama), no que o poeta muda, de súpeto, diametralmente o estilo literario que dominou en todo o libro. Se ata ese intre nos afixera a poemas baseados nunha ou nunhas poucas imaxes nítidas que rescata da realidade para transmutalas a través da alquimia poética; agora, adopta un rexistro visionario, máis próximo a un surrealismo frenético que ao elegante comedimento ao que nos tiña afeitos, cunha dioiva de instantáneas. Engaioloume, especialmente, a primeira estrofa coa que arrinca o poema, que quere ser unha descrición da Irlanda moderna e globalizada dos anos oitenta na que vive o autor. Desgarro, desenrraizamento, fonda amargura travestida de ironía.
Heaney, cunhas poucas pinceladas ben dadas, traza un bosquexo demoledor e desolado da súa Irlanda. No ano 2003, eu escribía algo semellante referido a Galiza. Pídovos desculpas por poñer os meus versos parellos aos de Heaney, mais se non acadan nin de lonxe igual calidade, creo que si naceron de intencións xemelgas.
Galiza, Caliza, Ciza “Pero decídeme, pés que camiñades sen rumbo, ¿sabedes a que abismo chegastes?” (Bagdad, saúdote, de Alí Ahmad Saíd Adonís) Un hórreo de ladrillo, un parque eólico na cima dun castro, vómitos de zurro envelenando un prado, ollos expectantes agardan a milagre da choiva aceda, unha pista anónima para que pazan as frisonas, un topónimo náufrago nun indicador da Deputación, unha cabuxa con chip informático, un tractor sen música nos eixes, a sesta á sombra dun eucalipto, un coche para que o fillo se mate ou estudios que lle herbiciden as raíces, unha xiringa e botellas rotas na sombra dun souto, un encoro para iluminar miserias en ríos de troitas sementadas, unha boina sobre o televisor invocando de Gayoso a calma momentánea dun infarto de soidade, unha paga e unha pulseira do 061 a cambio da familia, 70.000 pesos por un nicho subvencionado pola COPTOPV, micrófonos e altofalantes nunha igrexa baleira, unha lingua tronzada pola gorxa, unha parcelaria mal feita na alma dun pobo, unha vaca tola enterrada en cal viva, un camiño cego cuberto de maleza.Non son versos dos que me sinta orgulloso, mais, a pesares da súa imperfección, de que lles sentase tan mal o paso do tempo, sinto neles o mesmo latexo de rabia impotente que Heaney debeu sentir hai un cuarto de século ao escribir The mud vision. Remato tamén cuns versos de Heaney. En The disappearing island (A illa que desaparece), nun exercicio da máxima concisión, o poeta esboza a historia do seu pobo en seis versos:
Cando criamos poder establecernos para sempre entre os seus outeiros azuis e aquelas costas sen area onde pasabamos as nosas noites de desespero rezando e velando, cando recolleramos a madeira flotante, construiramos un fogar e colgaramos nel o noso caldeiro coma un firmamento, a illa crebou baixo os nosos pés como unha onda.Cito estes versos porque quería finalizar o presente artigo con verbas de esperanza. O poema remata así:
A terra que termaba de nós semellaba resistir só cando a abrazabamos in extremis (...)Se cadra esa é a única forma de salvar os restos do naufraxio que aínda aboian da nosa cultura. Abrazalos, amalos, levalos por bandeira con orgullo, sementar se aínda quedan forzas e absterse de volver a vista atrás quen aínda conserve escrúpulos na súa alma.


Chúzao
del.icio.us

























