O blog de Xosi

Excesivo, xenial, rotundo, insobornábel, único. Son adxectivos que me veñen á mente despois do inesperado concerto que o bretón Yann Tiersen descargou na cidade da Coruña (Expocoruña, 3 de xuño de 2009). Recoñezo que non agardaba un concerto así. E dáme tamén que o meirande dos miles de persoas congregadas no recinto feiral coruñés, tampouco.

De feito, creo que case todos agardabamos algo máis melódico, máis Amelie, para que enganarnos. Pero non. Yann Tiersen non cedeu. Non subiu ás táboas para satisfacer ao público, senón para tocar. Só para tocar. Lacónico, case que antipático, dedicouse a debullar tema tras tema sen facer moito caso do auditorio que tiña diante súa. Dende o comezo ata o final, Tiersen quixo que dominase o formato roqueiro fronte ao rexistro entre o folk e as novas músicas ao que nos tiña afeito. Certo que nas cancións seguía a notarse a pegada habitual, ese órgano infantiloide de fondo, a presenza recorrente do violín, o minimalismo como denominador común. Mais as cancións, unha si e outra tamén, desmandábanse sempre, botábanse ao monte para acadar rexistros sonoros situados na fronteira que separa á música do ruído. Para que vos fagades unha idea, da panda de rapazas que tiña diante miña, dúas liscaron ao comezo polo exceso de decibelios, e as que quedaron termaron con estoicismo todo o recital, a pesares de verse obrigadas a tapar os oídos coas mans en varias ocasións. A apatía xeneralizada diante das brutais descargas sónicas que ceibou Yann Tiersen dan fe de que case todo o mundo estaba descolocado.

Tan só condescendeu, no ecuador da hora e media escasa que tocou, co celebérrimo solo de violín que é Sur le fil. Ao final, nos bises, chiscounos o ollo con La valse d’Amelie, pero, fiel á folla de rota trazada, nada que ver coa versión agardada. Se a fermosísima melodía de La valse d’Amelie fose un rostro de plastilina, Tiersen comezou deformándoo nos teclados coma un roqueiro progresivo sádico, para tripalo in crescendo cara a un final que non dubidaría en cualificar de trash metal de non ser porque había un violín entre os cinco instrumentos que estaban a ser tocados.

A pesares de que non asistín ao concerto que imaxinaba, a pesares de que Yann non invocou a miña vea melancólica con ningún tema de Goodbye Lenin, a pesares de violar incestuosamente e de malas maneiras a Amelie Poulain, gustoume. E gustoume porque vin a un músico singularísimo, con moita personalidade, un grande amor polo seu arte e ningunhas ganas de que o público lle dixese por onde debía ir. Sóubome o recital a desquite, a rachar coas etiquetas que lle tiñan posto. Os que buscaban melodías bonitas atopáronse cunha escorrentada de menhires, coa embestida dun rinoceronte decibélico, cun enfant terrible que se me antollou un Arthur Rimbaud cunha guitarra eléctrica ao lombo. Iso, máis cá música, foi o que me gustou del. Unha actitude máis que loábel nestes tempos nos que moitos músicos darían un brazo por ter a fama de Tiersen, darían un brazo para que lles desen a oportunidade de repetirse e autoparodiarse a cambio de lucrativos beneficios. O concerto de onte na cidade herculina demostrounos que Yann non pasou polo aro.

Déixovos con ese nexo entre o Yann Tiersen de antes e o de onte na Coruña. Sur le fil. Furia e minimalismo. Manimal.

Dáme que o Michael Jackson había ben tempo que palmara. Non foi onte. Así como estaba, descafeinado, descolorido, desencaixado, enclaustrado en morbosas fixacións coa infancia no seu particular Neverland ou parapetado fronte ao mundo coas súas máscaras de cirurxián, non me lembraba en nada a aquel mozo que batera no mundo co seu álbum Thriller (1982), seica o máis vendido da historia, ou co ben elaborado Bad (1987).

Se borro da miña memoria esa imaxe esperpéntica, entón véñenme á mente recordos ben intensos. En primeiro lugar, aquela Noitevella de 1983 na que emitiron en televisión o vídeo de Thriller, con personaxes tan caros ás nosas afinidades sentimentais como os lobishome ou os zombies. Nós, que, ao comezo dos oitenta, tiñamos no cumio das nosas filmografías predilectas películas que estaban irromper con ben forza nos cines de barrio como The Howling (coñecida en España por Aullidos), de Joe Dante (1980), ou Un home lobo americano en Londres, de John Landin (1981), alucinamos aquela noite de fin de ano e, a pesares de sermos heavys, non puideron saír das nosas bocas máis que gabanzas.

E é que Michael Jackson sempre tivo a intelixencia camaleónica de facer unha música que, aparte da súa indubidable calidade, tocaba tal cantidade de estilos e rexistros que era difícil non atopar un tema que non che gustase. A min pasoume co seu álbum Bad. Aparte da canción que daba título ao traballo, namoroume o Dirty Diana, cun rexistro de puro hard rock (con Steve Stevens nas seis cordas, naqueles tempos guitarrista de Billy Idol), unha estética neo-punk moi en boga a mediados dos oitenta grazas a Sigue Sigue Sputnik, e a voz de soul desgarrado de Michael. A miña memoria prefire ficar con recordos coma este que con calquera das pobres imaxes que virían despois a engrosar a lenda deste cabaleiro de triste figura.

Mergullando nas feraces augas do Youtube, descubrín unha reportaxe máis que interesante na que se fala das orixes creativas dun dos riffs máis famosos da historia da música rock, parello en popularidade ao de Satisfaction, dos Rolling Stones: o Smoke on the water, dos británicos Deep Purple.

Aínda que vos vai subtitulado en francés, os pais da criatura confesan que o tema fala sobre un incendio que arrasou o casino de Montreux (Suíza) en 1971, no mesmo intre que estaban a actuar nel Frank Zappa & The Mother of Inventions. A formación máis clásica dos Purple, a MKII do Made in Japan (1973, o álbum en directo máis vendido da historia) -de esquerda a dereita na fotografia: Jon Lord nos teclados, Ian Paice na batería, Ian Gillan na voz, Ritchie Blackmore na guitarra e Roger Glover no baixo-, estaba alí para gravar un disco nun estudio móbil dos Rolling Stones (no tema aparece como “the Rolling truck Stones thing”) e colleunos de cheo o fregado.

Contan nos mentideiros do hard rock que Ritchie Blackmore, cando lles presentou o riff que acababa de compoñer aos seus compañeiros de armas, sentiu vergonza por ser demasiado sinxelo para un guitarrista do seu nivel. Polo que semella, Blackmore inspirouse nos golpes da policía para derribar as portas do casino. Lémbrame a lenda urbana, segundo parece falsa, de que Beethoven se inspirou no destino chamando á súa porta para compoñer o motivo que abre a Quinta Sinfonía. En calquera caso, déixovos aquí co MKII debullando o Smoke on the water nunha versión con menos metralla guitarreira cá do Made in Japan, pero que non desmerece.