O blog de Xosi

A primeira vez que escoitei A casa do sol nacente (The house of the rising sun) foi na celebérrima versión dos Animals, con esa voz negroide de Eric Burdon, os teclados insolentes de Alan Price e os arpexos, orixinais para a época, do guitarrista Hilton Valentine. Despois viría a máis comedida pero, se cadra, máis estremecedora, cantada por Joan Baez que, a pesares da orde en que me chegou, é anterior no tempo.

Este amencer cachado amosa en primeiro plano a un dos meus peores inimigos á hora de fotografar o nacente, esa casa que, agora no inverno, está sempre plantada no medio do encadre, xustiño polo punto onde o Lourenzo asoma os fociños.

Investigouse moito sobre a casa que deu orixe a esta canción tradicional, sendo candidatos antros de mala morte e perdición e chegando a relacionarse o seu nome con prostíbulos. Nada que ver co caso que nos ocupa: que me esmague boa parte dos encadres non dá pé a que difame esta lamentable expresión da arquitectura popular do noso tempo.

De todos xeitos, e ás veces, como na imaxe coa que abrín este post, a inconmensurable beleza do abrente asolágao todo, ata o feísmo máis feo co que a fealdade urbanística nos poida cuspir na cara.

Non é de agora. O pobo palestino leva décadas sendo tiroteado, metrallado, bombardeado, crebado, torturado, esventrado, esnaquizado. Calquera participio é bo para o pobo de Israel se contribúe á aniquilación desa espiña cravada no seu territorio mercado a golpe de talonario e bombas terroristas (en efecto, os terroristas eran eles, cando devecían por facerse cun anaco da terra que lles prometera Deus, que daquela estaba baixo protectorado do Reino Unido por mandato das Nacións Unidas).

Confeso que non estou a ver os noticiarios que falan do enésimo xenocidio contra o pobo palestino. Poderiamos chamalo holocausto tamén, esa palabra que din con tanto orgullo e solemnidade os israelitas. Non, non sigo as novas das atrocidades do exército sionista. Os procesos creativos son así. Asolagan a un, inocúlanlle un virus que provoca ataques agudos de solipsismo, de cerrazón sobre un mesmo, aconchegándoo nun universo persoal e intransferible do que, mala ou boa, acabará abrollando unha obra de arte.

De cotío, sinto vergonza de min mesmo, vergonza de vivir arrodeado de tanta opulencia, vergonza de ter o frigorífico a rebentar, de ter a casa quente mentres can xeadas de órdago aí fóra, vergonza de que no meu xardín chova ácido de Meirama e non obuses, vergonza, ao fin e ao cabo, de ter a tranquilidade e o tempo necesarios para escribir narrativa nestes tempos endiañadamente inhumanos. Vergonza, quero dicir, de escribir literatura mentres miles de seres humanos son sacrificados no altar bestial da guerra, da inxustiza, da fame.

Por iso quixen que este amencer, capturado na última nevarada que vivimos aquí en Melide, non fose unha lambonada máis para estetas, non fose obra de Eos a dos dedos de rosa, senón un carneiro degolado polo bronce ensanguentado de Ares, da metralla homicida de calquera exército esgazando a carne viva dun ser inocente. Unha coroa de espiñas para Gaza.

Sempre me sentín fascinado por esa terra de ninguén que son o amencer e o solpor. Se cadra porque son libra, porque sempre ando buscando o equilibrio e fuxo dos extremos, nin si nin non, poida, quizais. Non quero enlearme coa miríade de significados simbólicos que se lle poden tirar á alba e ao luscofusco. Son demasiados, todos os coñecedes ou, cando menos, os intuídes, e abondar no vox populi do noso imaxinario é un xeito de ser pedante á mantenta.

Quedemos, xa que logo, con todo o que ten de promesa o alborexar, esa ponte cara a luz, con toda a súa inxel beleza, e iniciemos un catálogo de amenceres que, con estas noites de xeada que están caendo en decembro vai nacer ben cargadiño.

O primeiro amencer do catálogo tivestes ocasión de velo hai pouco, tras una arañeira de cristal. O segundo tráiovolo hoxe para sacar a colación aos clásicos e a unha das palabras máis fermosas que pariu a nosa fala: roibén. Segundo o diccionario, o roibén é a cor de que se tinxen as nubes ao saír ou ao pórse o sol. O espectáculo é tan fermoso que o ser humano, dende o albor dos tempos, se deleitou con el. Unha das primeiras testemuñas escritas deste marabillarse diante da fastosa beleza do cosmos témolo na literatura da Grecia clásica, tan dada a render homenaxe aos seus deuses verso si e verso tamén. Así, no canto segundo da Odisea, Homero comeza falando de “Eos, a que nace da mañá, a dos dedos de rosa”. Que metáfora tan brillante e bonita para definir á deusa da aurora. A dos dedos de rosa. O roibén. Homero tira desta imaxe unha e outra vez na Odisea e na Ilíada sempre que menciona o amencer. Eu captei, de mañanciña, a Eos, ao roibén, capturados no ronsel dun reactor. Eos deixou aparcadas as alas e colleu un voo chárter para ir abrirlle as portas do inferno a Helios. Unha maneira de dicir que, aínda sendo feos coma son os tempos que corren, existe a posibilidade de marabillarse, de contemplar a beleza cando e onde menos o esperas.

Como xa teño comentado neste blog, para min o cambio de estación non corresponde tanto cunha data, ou cos solsticios e equinoccios, coma cun estado de ánimo. As nevaradas destes días pasados, a primeira xeada caída xustiño esta noite, son indicadores para min de que o inverno xa chegou. O inicio do segundo borrador da novela na que estou investindo as miñas madrugadas reincide no mesmo.

A casa airéase menos. A calefacción está acesa máis horas para manter a calor. Cando abres a porta para saír á rúa, o contraste é tal que semella que te botas ao interior dun frigorífico. Ao regresar a casa, ao entrar e sentir a mornura gardada entre paredes, comprendes o significado da palabra fogar.

Hoxe, cando o sol estaba a espreguizarse polo horizonte e nós a encher o depósito cun bo almorzo, cachei esta imaxe. Unha arañeira conxelada. Metáfora da fotografía. Metafotografía. A cristalización dun estímulo visual para deleite permanente da vista. Un impacto de retina transformado en significante de si mesmo. Redundancia da beleza que se expresa tal cal é. Unha arañeira de cristal. Inverno.