O blog de Xosi

Nunha sociedade na que o egoísmo e a insolidariedade se impoñen travestidos de liberdade individual, sobrancean sempre os records das persoas –nomeadamente no deporte: recordman, recordwoman-; pouco se fala, xa que logo, dos records colectivos. Case nunca dun récord colectivo en concreto: o da fame. Unha plusmarca que se supera cada ano, coma fixera na súa época Sergéi Bubka ou fai agora Yelena Isinbayeva coa pértega. Así, en cuestión de marcas na fame, imos dosificando a barbarie, escribindo liña a liña un dos episodios máis vergoñentos da humanidade; unha historia que nos empeñamos en perpetuar coma un insufrible culebrón sen un claro final á vista.

Indo ao choio, neste ano 2009, no planeta Terra haberá, por primeira vez, máis de 1.000 millóns de persoas que pasarán fame, consecuencia directa dun sistema económico xenocida e indirecta da crise global que nos afecta a todos. O colapso que está a sufrir o capitalismo imperante provocou que os países que financian a loita contra a fame no mundo recortasen drasticamente as súas achegas financeiras. Dos 6.700 millóns de dólares orzamentados polo Programa Mundial de Alimentos, tan só se recadarán 2.600 este ano. Xusto cando a crise, precisamente, deixou a millóns de persoas en todo o mundo sen un posto de traballo co que alimentar ás súas familias nos países empobrecidos.

A maiores, habería que engadir os 3.000 millóns de desnutridos, de persoas que padecen as secuelas no seu organismo dunha alimentación deficiente aínda que non pasen fame stricto sensu. É o que a ONU define como hidden hunger, ou fame invisible. No demoledor El imperio de la vergüenza (Edicións Taurus), Jean Ziegler, relator especial das Nacións Unidas sobre o dereito á alimentación di que “entre as enfermidades máis comúns e máis estendidas por esta insuficiencia, está o kwashiorkor, frecuente na África negra, a anemia, o raquitismo, a cegueira. Os adolescentes vítimas da enfermidade de kwashiorkor, ou síndrome pluricarencial, teñen o ventre inchado, o cabelo roxo, a pel amarela. Perden os dentes. As persoas privadas de maneira permanente dunha achega suficiente de vitamina A quedan cegas. O raquitismo impide o desenvolvemento normal do esqueleto do neno”. En cifras, uns 1.300 millóns de persoas padecen anemia no mundo por falta de ferro; nos 49 países máis pobres, o 30% dos bebés están nesta situación: sufrirán deficiencias mentais durante toda a súa vida. Unhas 600.000 mulleres morren cada ano durante o embarazo debido a unha carencia severa de ferro. En canto á vitamina A, corenta millóns de nenos menores de cinco anos sofren a súa carencia no mundo, dos cales uns trece millóns fican cegos cada ano. Tamén poderiamos falar dos 18 millóns de nenos que nacen con deficiencias mentais irrecuperables por carencia de iodo. E a lista poderíase engrosar aínda máis con números e máis números que deberían engordar a vergonza dos nosos gobernantes; se cadra, tamén a nosa.

Curioso condenar a morrer de fame ou a ficaren tolleitos de por vida a miles de millóns de seres humanos cando o mundo produce alimentos de sobra para alimentar a máis habitantes dos que alberga. Poñemos, os países ricos, 2.600 millóns de dólares para loitar contra unha fame provocada por nós mesmos, polas regras económicas asasinas impostas dende o norte. O recorte é necesario pola crise. Unha crise que non se notou nun mercado tamén á alza e que, do mesmo xeito que a fame, bate récords ano tras ano: o da compravenda de armas. En 2008 o gasto global en armamento aumentou un 4% con respecto a 2007 e ascendeu a 1’46 billóns de dólares (560 veces máis do que se gastará este ano en combater a fame: dúas guerras cun orzamento ben desigual).

De todo isto só se tira unha conclusión: teimamos en financiar e fomentar a morte, a nosa aniquilación, aínda que esta veña dulcificada cun par de décimas de suba no PIB.

Hai pouco souben dunha nova que aconteceu hai un ano. Tivo que ver cos premios Ortega y Gasset que outorga o xornal El País. O 7 de maio de 2008, o devandito galardón á mellor fotografía recaía en Gervasio Sánchez, un deses profesionais coraxentos que dedica vida e oficio a denunciar a cara máis escura do ser humano. Un amigo pasoume por correo electrónico o discurso de Gervasio e, tras lelo, souben o porqué do silencio mediático que arrodeou o recoñecemento á obra deste home; o porqué de que nin sequera me soase o seu nome; e, de paso, imaxinei as caras que habían poñer os altos cargos de PP e PSOE que engraiaban as butacas do auditorio. Velaí vos vai. Paga a pena.

“Estimados membros do xurado. Señoras e señores.

É para min unha grande honra recibir o Premio Ortega y Gasset de Fotografía, convocado por El País, xornal onde publiquei as miñas fotos iniciáticas de América Latina na década dos oitenta e os meus mellores traballos realizados en diferentes conflitos do mundo durante a década dos noventa, moi especialmente as fotografías que tomei durante o cerco de Saraievo.

Quero dar as grazas aos responsábeis do Heraldo de Aragón, do magazine de La Vanguardia e a Cadena Ser por respectar sempre o meu traballo como xornalista e permitir que os protagonistas das miñas historias, tantas veces seres humanos extraviados nos sumidoiros da historia, teñan un espazo onde chorar e berrar.

Non quero esquecer ás organizacións humanitarias Intermon Oxfam, Mans Unidas e Médicos sen Fronteiras, a compañía DKV Seguros e ao meu editor Leopoldo Blume, por apoiarme sen fendas nos últimos doce anos e permitir que o proxecto Vidas Minadas, ao que pertence a fotografía premiada, teña vida propia e un longo percorrido que pode durar décadas.

Señoras e señores, aínda que só teño un fillo natural, Diego Sánchez, podo dicir que, como Martin Luther King, o gran soñador afroamericano asasinado hai corenta anos, tamén teño outros catro fillos vítimas das minas antipersoas: a mozambiqueña Sofia Elface Fumo, á que vostedes coñeceron xunto á súa filla Alia na imaxe premiada, que concentra toda a dor das vítimas, pero tamén a beleza da vida e, sobre todo, a incansable loita pola supervivencia e a dignidade das vítimas; o camboiano Sokheurm Man; o bosnio Adis Smajic; e a pequena colombiana Mónica Paola Ojeda, que ficou cega tras ser vítima dunha explosión aos oito anos. Si, son os meu catro fillos adoptivos aos que vin ao borde da morte, vin chorar, berrar de dor, medrar, namorarse, ter fillos, chegar á universidade. Asegúrolles que non hai nada máis fermoso no mundo que ver a unha vítima da guerra perseguir a felicidade.

É certo que a guerra funde as nosas mentes e nos rouba os soños, como se di no filme “Contos da lúa pálida”, de Kenji Mizoguchi. É certo que as armas que circulan polos campos de batalla adoitan a se fabricar en países desenvolvidos coma o noso, que foi un grande exportador de minas no pasado e que hoxe dedica moi pouco esforzo á axuda ás vítimas das minas e ao desminado. É certo que todos os gobernos españois, dende o comezo da transición, encabezados polos presidentes Adolfo Suárez, Leopoldo Calvo Sotelo, Felipe Gónzalez, José María Aznar e José Luís Rodríguez Zapatero, permitiron e permiten a venda de armas españolas a países con conflitos internos ou guerras abertas. É  verdade que na anterior lexislatura duplicouse a venda de armas españolas ao mesmo tempo que o presidente incidía na mensaxe contra a guerra e que hoxe fabricamos catro tipos distintos de bombas de acio cuxo comportamento no terreo é semellante ao das minas antipersoas. É verdade que me sinto escandalizado cada vez que atopo armas españolas nos esquecidos campos de batalla do terceiro mundo, e que me avergonzo dos meus representantes políticos.

Pero como Martin Luther King, quérome negar a crer que o banco da xustiza está en quebra, e como el, eu tamén teño un soño: que, por fin, un presidente dun goberno español teña a coraxe suficiente para pór fin ao silencioso mercadeo de armas que converte ao noso país, gústenos ou non, nun exportador da morte.

Moitas grazas".

Créditos: Comisario Cabecha (Xabier Cabezudo); axente Blanco (Óscar); H (Henri); Pietro Pandurini (Pedro Panduriño); Gorila (Xabi); Lady Chorrito (María).

Continuará.

A ousadía do novo Goberno da Xunta tenme remexido profundamente as tripas en demasiadas ocasións: recortes millonarios en educación e sanidade para financiar con máis de 40 millóns de euros a Cidade da Cultura (onde están agora os ataques planificados e demoledores de La Voz de Galicia?), ou a agresión desapiadada contra o idioma galego executada por ese sicario chulesco, doente de xordeira crónica, que responde por Jesús Vázquez Abad. Pero unha nova que vin hoxe en A Nosa Terra deixoume abraiado. O paroxismo por xustificar a execución sumaria do idioma galego en aras dun trilingüísmo harmónico e estratosférico levou á TVG a emitir os Teletubbies, unha serie infantil deseñada para espectadores entre 0 e 4 anos, en versión orixinal (inglés) con subtítulos en galego. Sobra dicir que os nenos de catro anos ou menos non saben ler aínda. Para que comentar nada máis? Trilingüísmo demencial e psicópata cunha soa misión: asasinar a nosa lingua.  

Estamos salvados. A crise xa non vai ser o que era. Tiña que ser un goberno socialista quen asumise tan arriscada e revolucionaria decisión: á Casa do Rei conxeláronlle a asignación económica anual da que dispón grazas ao peto de nós, os contribuíntes. Desta maneira, Xoán Carlos e a súa familia terán que conformarse coas mesmas migallas do ano pasado: 8’9 millóns de euros, ás penas 1.500 millóns de pesetas. A cousa ten aínda máis mérito do que aparenta a simple vista, pois a conxelación do salario real veu a proposta dos propios monarcas. Pobriños. Cuán enorme sacrificio, vosa maxestade! Divina monarquía, por riba do ben e do mal, por riba de crises e bonanzas, máis alá das nosas mans e do noso entendemento.Coma aquel rei que se deu en chamar Sol, inalcanzable. Tan sublime que aínda me segue sen cadrar que este fato de sambesugas lacazanas siga empoleirado no cume dun sistema seica democrático.

Créditos: Monseñor Constantino (Tino); monaguillo Corredoira (Rúa)

Continuará cando lle cadre. Aínda que, agora que Deus está morto, que máis pode acontecer?