Os galegos sempre fomos moi nosos á hora de aceptar alimentos bárbaros que non tivesen que ver coas nosas leiras. Unha boa mostra diso é a refractividade que amosamos cara a unha hortaliza tan suculenta como a berenxena (Solanum melongena), e iso a pesares de non ser un alimento deses de novo cuño que viñeron das Américas nos inicios da Idade Moderna e que, nembargante, tan boa aceptación tiveron nos terróns patrios, coma o millo ou a pataca. Para botón de mostra, non atopei ningunha receita que tivese como ingrediente a berenxena no clásico Cocina tradicional de Galicia, de Álvaro Cunqueiro e Araceli Filgueira (Edicións Everest), libro no que se recompilan case setecentas elaboracións; redunda no mesmo a tímida, aséptica e apátrida “Berenxena ao forno con xamón e queixo” que atopamos en Cociña caseira galega, de Nieves Feros (Baía Edicións).
Pois si, a berenxena, orixinaria da India, foi traída á Península Ibérica por mercadores árabes en plena Idade Media; pero o único que nos trouxeron a nós os mouros foi a un mangui chamado Almanzor que, no ano do Señor de 997, nos pispou as campás do templo de Santiago que, daquela, aínda non acadara categoría catedralicia.
Eu, que pasei a miña infancia na mediterránea Barcelona, vin familiarizado con este froito da horta, moi enraizado nos países cataláns e que se pode atopar en pratos típicos como a escalivada, que semella unha receita case que de homenaxe ás solanáceas. Na miña casa facíanse rebozadas en fariña e ovo, xeito inxel de cociñalas que non lles resta exquisitez.
Hai pouco vin ao Arguiñano, entre pallasada e pallasada, currarse unhas berenxenas recheas que tiñan moi boa pinta, a base de cebola, polo picado e queixo, algo pouco orixinal e que podemos considerar como unha variación do imam bayildi e do karniyarik turcos. Despois de facelas segundo as instrucións do clown éuscaro dos fogóns, e variala con carne de pavo –o que non estivo nada mal- argallei un secuestro culinario para nacionalizármonos tan saboroso manxar a base de ingredientes autóctonos.
Desta maneira, se che apetece contribuír á conquista galaica desta hortaliza, executa a seguinte folla de rota: colles unha berenxena e pártela pola metade, dende o tallo ao remate. Cun coitelo, faslle incisións na polpa en forma de cadradiños e seguindo os bordes; salas, aceitas e métela no forno un cuarto de hora a media temperatura para que amoleza. Mentres tanto, fas un sofrito con aceite virxe de Quiroga e unha cebola do país; cando esta abrande, engádeslle carne picada de Tenreira Galega Suprema ou provinte dunha explotación de confianza. Unha vez feita a carne, engádeslle unha cullerada de fariña triga, tamén do país (aínda hai quen bota trigo, afortunadamente) e leite galego (Feiraco, por exemplo, se queres acertar coa procedencia ou se non podes conseguir marcas ecolóxicas como Deleitar, Arqueixal ou O Alle) para que se faga unha semi-bechamel que facilite a cohesión do conxunto. Finalmente, tras sacar as berenxenas do forno, extráeslle cunha culler a polpa xa branda, pícala miúda, e bótaslla tamén no sofrito, deixando que se faga. Con toda esa masa, enches as carcasas baleiras da berenxena, cobres con rebandas de queixo galego (Arzúa-Ulloa curado –curioso que o mellor queixo desta denominación de orixe se faga na comarca da Terra de Melide e non nas que deron nome [desafortunado] a esta indicación xeográfica-, ou San Simón da Costa poden valer) para que funda e gratine de regreso ao forno. Unha variación sobre a melodía principal podemos darlla engadindo champiñóns ao conxunto que, en caso de cadrar a interpretación en outono, poderían ser Agaricus campestris colleitados no campo co seu inconfundible sabor anisado. Eu fíxenas así, a pasada fin de semana, utilizando unhas berenxenas ecolóxicas e champiñóns de froitería (Agaricus bisporus). Estaban para chupar os dedos, mais só vos podo dar de proba a fotografía coa que remato o post.
Para frikis da horta, un método ecolóxico de combate contra o escaravello da pataca: alterna, de cando en vez, algunha planta de berenxena no medio da plantación; ou cisca, directamente, uns cantos froitos pola leira; non finxen a proba, pero disque os escaravellos abandonan as patacas para botarse en tropel ás berenxenas, o cal vén a demostrar que ata un insecto coleóptero pode ter máis sensibilidade ca un galego ou unha galega á hora de apreciar as virtudes da Solanum menongena.
Se borro da miña memoria esa imaxe esperpéntica, entón véñenme á mente recordos ben intensos. En primeiro lugar, aquela Noitevella de 1983 na que emitiron en televisión o vídeo de Thriller, con personaxes tan caros ás nosas afinidades sentimentais como os lobishome ou os zombies. Nós, que, ao comezo dos oitenta, tiñamos no cumio das nosas filmografías predilectas películas que estaban irromper con ben forza nos cines de barrio como The Howling (coñecida en España por Aullidos), de Joe Dante (1980), ou Un home lobo americano en Londres, de John Landin (1981), alucinamos aquela noite de fin de ano e, a pesares de sermos heavys, non puideron saír das nosas bocas máis que gabanzas.
E é que Michael Jackson sempre tivo a intelixencia camaleónica de facer unha música que, aparte da súa indubidable calidade, tocaba tal cantidade de estilos e rexistros que era difícil non atopar un tema que non che gustase. A min pasoume co seu álbum Bad. Aparte da canción que daba título ao traballo, namoroume o Dirty Diana, cun rexistro de puro hard rock (con Steve Stevens nas seis cordas, naqueles tempos guitarrista de Billy Idol), unha estética neo-punk moi en boga a mediados dos oitenta grazas a Sigue Sigue Sputnik, e a voz de soul desgarrado de Michael. A miña memoria prefire ficar con recordos coma este que con calquera das pobres imaxes que virían despois a engrosar a lenda deste cabaleiro de triste figura. 
Chúzao
del.icio.us
